CBAM vận hành thế nào, từng bước
Nhà nhập khẩu EU trả phí CBAM; còn dữ liệu quyết định mức phí nằm trong tay nhà sản xuất ngoài EU. Dưới đây là quy trình nhìn từ mỗi bên, và ở mỗi bước có công cụ miễn phí trên trang này giúp bạn.
Cho nhà xuất khẩu: tám bước
Bạn không trả CBAM. Người mua trả, và họ trả bao nhiêu phụ thuộc vào số liệu bạn cung cấp.
Bước 1: Sản phẩm của bạn có thuộc CBAM?
CBAM áp dụng cho sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, hydro và điện, theo mã hải quan (CN). Nhiều sản phẩm bằng thép và nhôm đã thuộc phạm vi; nhiều sản phẩm khác thì chưa.
Công cụ hỗ trợ: Sản phẩm có thuộc CBAM?, Sản phẩm được đề xuất từ 2028.
Bước 2: Xem người mua EU phải trả bao nhiêu khi không có số liệu của bạn
Nếu bạn không gửi số liệu đã thẩm định, người mua phải dùng giá trị mặc định của EU cho nước và sản phẩm của bạn, cộng phụ phí, và trả tiền cho lượng carbon đó. Đây là chi phí mà số liệu của chính bạn có thể giảm.
Công cụ hỗ trợ: Tính chi phí, Giá trị mặc định theo nước.
Bước 3: Ước tính phát thải của chính bạn
Tính sơ bộ nhà máy phát thải bao nhiêu cho mỗi tấn sản phẩm, từ nhiên liệu, sản lượng và kim loại mua vào. Nếu thấp hơn nhiều so với giá trị mặc định, số liệu đã thẩm định là đáng công sức.
Công cụ hỗ trợ: Phát thải mỗi tấn của bạn, So sánh nguồn kim loại, Kiểm tra mức sẵn sàng CBAM.
Bước 4: Thiết lập việc giám sát
Ghi lại cách bạn đo: kế hoạch giám sát mà quy định yêu cầu, bằng tiếng Anh. Sau đó ghi chép hằng tháng về sản lượng, nhiên liệu, điện và kim loại mua vào, kèm hóa đơn, và xin số liệu từ chính các nhà cung cấp của bạn.
Công cụ hỗ trợ: Mẫu kế hoạch giám sát CBAM, Sổ thu thập dữ liệu, Thư gửi nhà cung cấp.
Bước 5: Tính số liệu cả năm cho từng sản phẩm
Sau khi hết năm, tính phát thải của từng sản phẩm theo phương pháp EU: phát thải trực tiếp, tiền chất bạn mua, phân bổ cho từng mặt hàng.
Công cụ hỗ trợ: Phát thải mỗi tấn của bạn.
CBAM Evidence Pack trả phí, làm việc này cho cả nhà máy và gắn mỗi số liệu với tài liệu gốc, hiện chưa mở.
Bước 6: Cho thẩm định số liệu
Số liệu của bạn chỉ được người mua EU tính là phát thải thực tế sau khi một đơn vị thẩm định được công nhận cho CBAM kiểm tra. Đơn vị thẩm định là tổ chức độc lập; bạn chọn và trả phí.
Bước 7: Gửi số liệu cho người mua
Người mua cần số liệu kịp cho tờ khai hằng năm, theo mẫu trao đổi thông tin của Ủy ban châu Âu. Thỏa thuận trong hợp đồng mua bán ai cung cấp gì và trước ngày nào.
Bước 8: Lặp lại hằng năm và theo dõi các mốc
Mức phí tăng mỗi năm đến 2034 khi hạn ngạch miễn phí ở EU bị bãi bỏ dần, và giá chứng chỉ biến động. Hãy kiểm tra lại chi phí và các mốc hạn mỗi năm.
Công cụ hỗ trợ: Các mốc hạn CBAM, Giá chứng chỉ CBAM.
Cho nhà nhập khẩu EU: sáu bước
Bạn là người khai báo và trả tiền. Phần lớn công việc là lấy được số liệu từ nhà cung cấp kịp thời.
Bước 1: Hàng nhập khẩu của bạn có thuộc CBAM?
Kiểm tra mã CN của hàng bạn nhập. Nhà nhập khẩu đưa vào hơn 50 tấn hàng CBAM trong một năm dương lịch có các nghĩa vụ dưới đây.
Công cụ hỗ trợ: Sản phẩm có thuộc CBAM?.
Bước 2: Trở thành người khai báo CBAM được ủy quyền
Nộp đơn qua hệ thống đăng ký CBAM tại nước thành viên nơi bạn đặt trụ sở, hoặc để một đại diện hải quan gián tiếp làm người khai báo. Không có ủy quyền thì bạn không được nhập khẩu hàng.
Bước này làm trong hệ thống đăng ký CBAM của EU. Không công cụ nào trên trang này làm thay bạn.
Bước 3: Xin dữ liệu phát thải từ từng nhà cung cấp
Gửi mỗi nhà cung cấp ngoài EU danh sách hàng bạn mua của họ và những gì bạn cần. Nhà cung cấp gửi số liệu đã thẩm định giúp giảm chi phí; với những bên còn lại bạn dùng giá trị mặc định.
Công cụ hỗ trợ: Yêu cầu dữ liệu gửi nhà cung cấp (tiếng Anh), Điều khoản CBAM cho hợp đồng.
Bước 4: Ước tính số tiền phải trả
Tính giá cho từng sản phẩm và nhà cung cấp, bằng giá trị mặc định hoặc số liệu bạn nhận được, theo từng năm.
Công cụ hỗ trợ: Tính chi phí, Nhiều sản phẩm cùng lúc, So sánh nguồn hàng.
Bước 5: Mua và nắm giữ chứng chỉ
Chứng chỉ CBAM được bán từ ngày 1 tháng 2 năm 2027. Từ năm nhập khẩu 2027, bạn còn phải nắm giữ đủ chứng chỉ vào cuối mỗi quý.
Công cụ hỗ trợ: Lập kế hoạch chứng chỉ (tiếng Anh), Giá chứng chỉ CBAM.
Bước 6: Khai báo và nộp lại chứng chỉ
Trước ngày 30 tháng 9 hằng năm, bạn nộp tờ khai CBAM cho năm trước và nộp lại chứng chỉ; tờ khai đầu tiên, cho hàng nhập năm 2026, hạn chót là 30 tháng 9 năm 2027. Giá carbon đã trả tại nước xuất xứ có thể được khấu trừ, kèm bằng chứng.
Công cụ hỗ trợ: Các mốc hạn CBAM, Kiểm tra mẫu của nhà cung cấp.
Những việc trang này không làm
Các công cụ chỉ ước tính và chuẩn bị. Chúng không thẩm định số liệu của bạn (chỉ đơn vị thẩm định được công nhận mới làm được), không nộp gì vào hệ thống đăng ký CBAM và không phải tư vấn pháp lý. Mọi số liệu đều lấy từ các bảng do EU công bố; xem tuyên bố miễn trừ (tiếng Anh).
Bắt đầu từ đâu
Nhà xuất khẩu: công cụ kiểm tra sản phẩm, sau đó công cụ tính chi phí. Nhà nhập khẩu: yêu cầu dữ liệu gửi nhà cung cấp (tiếng Anh). Quy định bằng lời dễ hiểu: các hướng dẫn.
Các bước đã được đối chiếu với quy định và công cụ ngày 13 tháng 10, 2026. Chỉ là ước tính và giải thích, không phải tư vấn pháp lý.